BIBLIOTEKA · FILOZOFIA ŻYCIA

Wolność potrzebuje odpowiedzialności

Wolność bywa rozumiana jako możliwość robienia tego, czego chcemy. To ważny wymiar, lecz niepełny. Dojrzała wolność obejmuje również zdolność wyboru kierunku i przyjęcia skutków własnego działania.

Wolność otwiera możliwość. Odpowiedzialność nadaje jej kierunek i ciężar rzeczywistości.

Od możliwości do autorstwa

Brak zewnętrznego przymusu nie mówi jeszcze, czy działamy świadomie, czy jedynie podążamy za najsilniejszym impulsem. Autorstwo zaczyna się wtedy, gdy potrafimy rozpoznać wpływy, wybrać odpowiedź i uznać, że nasz czyn wchodzi w świat innych ludzi.

Cztery wymiary wolności

MożliwośćJakie drogi są rzeczywiście dostępne?
RozpoznanieCo wpływa na mój wybór?
DecyzjaKtóry kierunek świadomie przyjmuję?
KonsekwencjaJakie skutki jestem gotów wziąć pod uwagę?

Praktyka: zdanie odpowiedzialnej wolności

Wybierz jedną bieżącą decyzję i zapisz: „Mogę…”, „Wybieram…”, „Rezygnuję z…” oraz „Przyjmuję, że skutkiem może być…”. Sprawdź, czy po takim zapisie wybór staje się bardziej rzeczywisty.

Rozróżnienie
Odpowiedzialność nie oznacza kontroli nad każdym skutkiem. Oznacza gotowość widzenia własnego udziału i odpowiadania na to, co przynosi działanie.
FILOZOFIAREFLEKSJA