Wiara poza dogmatem
Pytanie o wiarę nie musi zaczynać się od przyjęcia gotowej odpowiedzi. Może rozpocząć się od uczciwego rozpoznania, co jest osobistym doświadczeniem, co odziedziczoną tradycją, co instytucją, a co naszą interpretacją.
Co właściwie odrzucam?
Kiedy mówimy „nie wierzę”, w jednym zdaniu mogą spotkać się bardzo różne decyzje: sprzeciw wobec instytucji, odejście od odziedziczonego obrazu świata, niezgoda na wymuszone odpowiedzi albo brak osobistego doświadczenia, które pozwoliłoby powiedzieć „tak”. Rozdzielenie tych znaczeń przywraca pytaniu precyzję.
Doświadczenie
To, co zostało rzeczywiście przeżyte: zachwyt, cisza, więź, tajemnica, obecność albo brak odpowiedzi.
Tradycja
Język symboli, opowieści i praktyk przekazywany przez pokolenia.
Instytucja
Ludzka organizacja, jej zasady, historia, autorytet i sposób sprawowania władzy.
Interpretacja
Znaczenie, jakie nadajemy doświadczeniu oraz słowom zaczerpniętym z tradycji.
Ćwiczenie: mapa żywych pytań
Podziel kartkę na cztery pola: doświadczenie, tradycja, instytucja i interpretacja. Zapisz w każdym, co przyjmujesz, co odrzucasz i czego jeszcze nie wiesz. Następnie wybierz jedno pytanie, które pozostaje żywe, nawet gdy usuniesz z niego konieczność natychmiastowej odpowiedzi.
Czy odrzucam samo doświadczenie tajemnicy, czy tylko jego konkretny opis?